De Cumbia, voorloper van de populaire salsa, is ontstaan uit de traditionele Colombiaanse muziek gemengd met Spaanse (gitaar, luit, de kleding) en Afrikaanse (percussie, andere ritmes) invloeden. De Cumbia heeft nu de status van nationale dans in Colombia, 'La pollera colora' is al bijna het nationale volkslied geworden. Over wanneer en waar deze muziek is ontstaan, bestaan verschillende hypotheses. Dit gaat terug tot in de zestiende eeuw bij het begin van de Spaanse overheersing en de aanvoer van Afrikaanse slaven . Maar we nemen aan dat de Cumbia ergens van de Atlantische kust komt, en zich later heeft verspreid naar andere regio's van Colombia.
Een van de hypothese is dat de Cumbia zijn oorsprong heeft in San Basilio, een kleine stad aan de Atlantische kust van Colombia. Het werd gedanst en gecreëerd door de slaven om geluk te voelen en het zware werk en het harde leven te vergeten. Het werd gedanst bij nacht in Palenque De San Basilio achter de oceaanmuren, de plaats waar de slaven zich verschuilden voor de Spanjaarden. De vrouwen dansten de Cumbia met brede en lange witte rokken, met tropische bloemen in hun haar en een kaars als ritueel in de duisternis. De mannen droegen een witte broek met opgestroopte broekspijpen, zonder overhemd, met een machete (kapmes) aan hun zijde en een sombrero (hipihapa). Later voegden zij een rode panuelo (sjaal) rond de hals toe om kleur toe te voegen. De Cumbia werd blootsvoets gedanst omdat zij op het zand zo dicht bij de oceaan dansten dat het water hun voeten raakten.
Deze muziek toont heel duidelijk haar drie-etnische karakter; een samensmelting van de Afrikaanse, de Europese en de Indiaanse autochtone cultuur. Er zijn verschillende stijlen Cumbia's. In de laatste vijftig jaar heeft vooral de Cumbia zich langzaam maar zeker uitgebreid naar alle hoeken van het Latijns Amerikaanse continent. De enorme populariteit en het aanstekelijke ritme waarop "vrij" gedanst kan worden, zorgden ervoor dat overal liederen ontstonden geworteld in de traditionele structuur van dit genre, maar met een nationaal, en soms zelf met een regionaal karakter. Zo bestaat bijvoorbeeld de Mexicaanse Cumbia, de Argentijnse Cumbia, de Chileense Cumbia, de "Cumbia Andina" ( uit de Andes ), enzovoort. Aan de tekst, de specifieke melodielijnen en de instrumenten die worden gebruikt, is vaak te horen waar deze "Cumbia's" vandaan komen.
