Duizenden Colombianen hebben woensdag in steden door het hele land gedemonstreerd tegen het beleid van de nieuwe rechtse president Abelardo de la Espriella. De protesten verliepen vreedzaam en vormen de eerste grote actie van de oppositie sinds De la Espriella in augustus aantrad.

In Bogota leidde voormalig president Gustavo Petro een betoging met vakbondsleden, inheemse Colombianen, studenten en feministen. Deelnemers vrezen dat sociale verworvenheden uit de regering-Petro onder druk komen te staan. Petro breidde onder meer gratis toegang tot openbare universiteiten uit, verhoogde het minimumloon en verbeterde de arbeidsomstandigheden.

“Ik heb het gevoel dat we geen garanties hebben en dat we het weinige dat we hebben bereikt, op het punt staan te verliezen”, zei de 32-jarige lerares Ester Guerra.

De la Espriella beloofde bij zijn aantreden hard op te treden tegen criminaliteit en gewapende groepen. Aanhangers prijzen zijn aanpak van guerrillagroepen die na de ontbinding van de FARC bleven bestaan. Critici beschuldigen hem ervan het vredesproces en de rechten van minderheden in gevaar te brengen.

Kort voor de demonstraties gaf de president de autoriteiten meer bevoegdheden om op te treden bij schade aan eigendommen of blokkades van wegen. “Geweld, vandalisme en blokkades die de rechten van miljoenen burgers schenden, worden niet getolereerd”, schreef hij op X. Oppositiepolitici noemden de aankondiging een poging om protest te ontmoedigen.

Demonstranten bekritiseerden ook het buitenlandbeleid van De la Espriella. Hij herstelde de diplomatieke betrekkingen met Israël, die zijn voorganger had verbroken na het Israëlische offensief in Gaza. Daarnaast kondigde hij aan Jeruzalem te willen erkennen als Israëlische hoofdstad.

In Bogota en Medellin zagen demonstranten zichzelf als tegenstanders van de nauwe band tussen De la Espriella en de Verenigde Staten. Sommigen droegen Palestijnse vlaggen of uitten kritiek op de Amerikaanse invloed in Latijns-Amerika.

De linkse senator Ivan Cepeda, die de presidentsverkiezing in juni met minder dan 1 procentpunt verloor, nam deel aan de mars in Bogota.

De Colombiaanse regering heeft een decreet uitgevaardigd dat regelt wanneer de openbare macht mag ingrijpen tijdens sociale protesten. President Abelardo de la Espriella en minister van Binnenlandse Zaken Rodrigo Lara ondertekenden decreet 1525 op dinsdag 13 oktober. Dat gebeurde twaalf uur vóór de eerste nationale mobilisatie onder de regering De la Espriella.

Het decreet stelt bemiddeling voorop als voorkeursinstrument bij demonstraties. Dat geldt echter niet wanneer deelnemers geweld gebruiken of ernstige verstoringen veroorzaken. In die gevallen kan de politie volgens de regelgeving direct optreden.

Het gaat onder meer om vandalisme, het dragen van vuurwapens of steekwerktuigen, het meenemen van brandbare voorwerpen en het tegen de wil van iemand vasthouden van personen. Ook aanvallen op medische teams of journalisten, en verstoringen van openbare diensten of de medicijnvoorziening, kunnen tot direct politieoptreden leiden.

Het blokkeren van wegen geldt op zichzelf niet als gewelddadig. De regering definieert een wegblokkade als de volledige of gedeeltelijke bezetting van een rijbaan of van een toegang tot infrastructuur.

Het decreet beschrijft vijf opeenvolgende stappen voor overheidsingrijpen. Eerst treden gemeentelijke medewerkers op die conflicten tijdens demonstraties moeten voorkomen en bemiddelen. Daarna volgen directe gesprekken met demonstranten en bemiddeling. Blijft er geweld, dan kan de burgemeester afschrikkende maatregelen bevelen vanuit een Geïntegreerde Commandopost. Als laatste stap grijpt de Eenheid voor Dialoog en Handhaving van de Orde in, de voormalige Esmad.

Gemeenten en departementen moeten binnen 72 uur een officiële balans publiceren van schade en verstoringen. Ze moeten ook humanitaire hulproutes activeren.

De regelgeving komt vlak voor grootschalige protesten. Op woensdag 14 oktober trekken vakbonden, onderwijsorganisaties, sociale bewegingen en oppositiegroepen de straat op in meerdere Colombiaanse steden. Aanleiding zijn onder meer het openbaar onderwijs, de gezondheidszorg voor docenten, sociale uitkeringen en arbeidsvoorwaarden.

De onderwijsvakbond Fecode heeft deelname bevestigd en docenten opgeroepen mee te doen. Voormalig president Gustavo Petro zegt aanwezig te zijn bij de mobilisatie in Bogotá.

Het decreet moet duidelijkheid bieden over de grens tussen vreedzaam protest en geweld. Tegelijk geeft het de politie ruimte om eerder in te grijpen bij bepaalde overtredingen.

President Abelardo de la Espriella heeft maandag aangekondigd dat Colombia uiterlijk 31 december 2026 een noodplan operationeel moet hebben tegen de gevolgen van El Niño voor de elektriciteitsvoorziening. De maatregelen moeten het risico op stroomrantsoenering beperken en een landelijke stroomuitval voorkomen.

De regering richt een speciaal team op met verantwoordelijken, concrete taken en een vaste deadline. Dat team moet vóór 31 december maatregelen in werking stellen om de thermische stroomopwekking te versterken, de waterreservoirs verantwoord te beheren en de levering van elektriciteit te beschermen. Vooral kwetsbare regio’s krijgen extra aandacht.

Volgens de president verwacht het Instituut voor Hydrologie, Meteorologie en Milieustudies (Ideam) een hoge intensiteit van El Niño in het laatste kwartaal van 2026 en het eerste kwartaal van 2027. Minder neerslag kan de waterstand in reservoirs verlagen. Dat vergroot de druk op de elektriciteitsproductie, omdat een deel van de Colombiaanse stroom afhankelijk is van waterkracht.

De regering vraagt het Congres daarom om via een dringende procedure 1,2 biljoen peso over te hevelen binnen de begrotingsaanvulling van 2026. De middelen zijn bedoeld voor de energienoodtoestand. De president zei dat het geld een vaste bestemming krijgt en onder controlemechanismen valt.

De la Espriella bekritiseerde de vorige regering vanwege een gebrek aan voorbereiding. Volgens hem waren er te weinig reserves en te weinig thermische back-upcapaciteit. “Het El Niño-fenomeen komt voor niemand als verrassing”, zei hij. “Men wist dat het eraan kwam en het werd maanden van tevoren aangekondigd.”

De president benadrukte dat een stroomonderbreking gevolgen heeft voor mensen die werken, jongeren die studeren en gezinnen die elektriciteit nodig hebben voor medische zorg. Hij verklaarde dat zijn regering alle beschikbare instrumenten zal gebruiken om de energielevering te beschermen.

De Verenigde Naties roepen de Colombiaanse president Abelardo de la Espriella op het vredesakkoord met de voormalige FARC te blijven uitvoeren. De komende jaren zijn bepalend voor het behoud van de vooruitgang die sinds de ondertekening in 2016 is geboekt, stelt VN-secretaris-generaal António Guterres in het nieuwste kwartaalrapport over Colombia. De VN-verificatiemissie presenteerde het rapport donderdag. Vandaag bespreekt de Veiligheidsraad het document.

De regering van De la Espriella heeft nog geen volledige strategie voor de uitvoering van het akkoord gepresenteerd. Wel heeft zij aangegeven de wettelijke en grondwettelijke verplichtingen rond het vredesproces te willen nakomen. Volgens Guterres kan verdere uitvoering bijdragen aan minder geweld en een sterkere aanwezigheid van de staat in gebieden die al lange tijd door het conflict zijn getroffen.

Het rapport noemt landhervorming, re-integratie en veiligheid als belangrijke knelpunten. Op het platteland blijven problemen bestaan met de verdeling, teruggave en formalisering van land. Ook is er vertraging bij de oprichting van de Agrarische Rechtspraak. De VN wijst op programma’s die investeringen moeten stimuleren in gemeenten die zwaar zijn getroffen door conflict, armoede en een beperkte aanwezigheid van de overheid.

Meer dan 11.000 voormalige FARC-strijders zijn bezig met hun re-integratie in de samenleving. De VN waarschuwt dat onzekerheid over de financiering en het beheer van ondersteuningsprogramma’s hun kansen op een legaal en duurzaam bestaan kan beperken.

Ook het geweld houdt aan. De missie stelde in de onderzochte periode de dood van acht voormalige strijders vast, onder wie zes in augustus. Daarmee staat het aantal dodelijke slachtoffers onder voormalige strijders in 2026 op 13. Sinds de ondertekening van het akkoord heeft de VN 501 moorden op voormalige strijders geregistreerd, naast 185 moordpogingen en 56 gedwongen verdwijningen. Ontheemding, bewegingsbeperkingen en moorden op sociale leiders vergroten de zorgen over de veiligheid van gemeenschappen.

De VN-verificatiemissie beëindigt haar werkzaamheden op 31 oktober. De organisatie benadrukt dat Colombia blijvende politieke inzet, stabiele financiering en veiligheidsgaranties nodig heeft om de afspraken verder uit te voeren.

President Abelardo de la Espriella heeft de Colombiaanse luchtmacht opdracht gegeven onderzoek te doen naar beschuldigingen van Eva Ferrer (foto rechts) over vermeende drugstransporten met officiële vliegtuigen. De president vroeg ook het openbaar ministerie en Amerikaanse autoriteiten om de zaak te onderzoeken.

Ferrer was adviseur voor Verzoening in de regering van Gustavo Petro en persoonlijk adviseur van Verónica Alcocer (foto links), de voormalige first lady. In een interview met het tijdschrift Semana beschuldigde ze Alcocer ervan het hoofd te zijn van een netwerk dat volgens haar illegale activiteiten zou hebben ontplooid tijdens de regering van Petro.

Volgens Ferrer zou Alcocer in januari 2023 naar Venezuela zijn gereisd met een officieel vliegtuig. Bij die reis zouden 2,5 miljoen dollar naar Colombia zijn gebracht. Ferrer beweert verder dat er foto’s bestaan waarop Alcocer met grijze koffers uit een vliegtuig stapt, waarin volgens haar drugs zaten. Ze bracht de reizen ook in verband met mogelijke wapenhandel.

Ferrer noemde daarnaast Manuel Grau, een bekende van Alcocer, senator Agmeth Escaf en Mario Fernández Alcocer, een neef van de voormalige first lady. Het geld uit Venezuela zou volgens haar mede zijn besteed aan de campagne van Mario Fernández Alcocer.

Escaf ontkende de beschuldigingen. Hij stelde dat Ferrer geen openbaar bewijs heeft geleverd en meldde dat een civiele procedure en een strafklacht wegens smaad en laster tegen haar lopen.

Verschillende politici vragen om onderzoek. Senator Christian Garcés van Centro Democrático vroeg procureur-generaal Luz Adriana Camargo om een ambtshalve onderzoek. Senator Germán Rodríguez van Salvación Nacional zei dat Alcocer mogelijk gevangen kan worden gezet.

De president liet weten dat de luchtmacht huidig en voormalig personeel zal onderzoeken als er aanwijzingen zijn voor betrokkenheid. Als medewerkers verantwoordelijk blijken, moeten zij zich verantwoorden.

Ferrer en Alcocer hebben al langer een conflictueuze relatie. Ferrer eist volgens Colombiaanse media meer dan 640 miljoen peso voor geleverde adviesdiensten, een bedrag dat Alcocer betwist. De beschuldigingen over drugstransport en geldstromen zijn vooralsnog niet juridisch bevestigd. Alcocer is eerder in verband gebracht met onderzoeken naar vermeend misbruik van publieke middelen en dubieuze overheidscontracten, maar ook in die zaken is haar aansprakelijkheid nog niet vastgesteld. Zij en Gustavo Petro hebben zich tot nu toe niet publiekelijk over de nieuwste beschuldigingen uitgelaten.

De Colombiaanse regering gaat de regels voor sociale protesten herzien. Minister van Binnenlandse Zaken Rodrigo Lara Restrepo heeft aangekondigd dat het nieuwe decreet binnenkort ter ondertekening naar president Abelardo De la Espriella gaat.

Het decreet moet duidelijk maken wanneer een demonstratie als gewelddadig geldt, wanneer overleg is uitgeput en welke maatregelen de autoriteiten vervolgens mogen nemen. De regering wil daarmee vreedzame protesten beschermen, maar ook duidelijkere protocollen vaststellen voor de inzet van de politie bij geweld, blokkades of verstoringen van de openbare orde.

Een centrale maatregel is de invoering van solidariteitscorridors. Deze moeten voorkomen dat wegen en exclusieve TransMilenio-stroken permanent worden geblokkeerd. Volgens de regering moeten de corridors de doorgang waarborgen voor ambulances, brandweervoertuigen, medicijnen, bederfelijke levensmiddelen en kwetsbare personen.

Het voorstel wijzigt Decreet 003 van 2021, ook wel het statuut voor sociale protesten genoemd. Dat decreet regelt de bescherming van het recht op vreedzaam protest en het legitieme gebruik van geweld door de staat.

De nieuwe regels bevatten vijf niveaus van reactie. De eerste fase omvat begeleiding door bemiddelaars en dialoog met organisatoren en deelnemers. Daarna volgen direct overleg, bemiddeling en institutionele coördinatie. Pas wanneer er geweld of ernstige verstoringen ontstaan, kunnen de autoriteiten overgaan tot afschrikking of politieoptreden.

De regering stelt dat de maatregelen individueel gericht moeten zijn op personen die geweld gebruiken, niet op de gehele demonstratie. Volgens het ontwerp blijft een manifestatie in beginsel vreedzaam. Wanneer er echter vanaf het begin wapens, explosieven, aanvallen op politie, medewerkers of journalisten, of vernieling van infrastructuur plaatsvinden, kan de politie ingrijpen tegen de daders terwijl het overleg met vreedzame demonstranten doorgaat.

Minister Lara benadrukte dat de regering het recht op vreedzaam protest wil beschermen. Tegelijkertijd wil zij voorkomen dat gewelddadige groepen demonstraties overnemen of het verkeer en essentiële diensten langdurig blokkeren. “Geen enkel recht minder voor vreedzaam protest. Geen enkele ruimte meer voor geweld”, verklaarde hij.

Het decreet moet nog door president De la Espriella worden ondertekend voordat het in werking treedt. De uiteindelijke tekst en de praktische uitvoering bepalen of de maatregel zowel de rechten van demonstranten als de veiligheid en mobiliteit van andere burgers beschermt.

De inflatie in Colombia is in september 2026 verder opgelopen naar 6,29% op jaarbasis, heeft het statistiekbureau DANE woensdag gemeld. Dat is iets meer dan de 6,24% van augustus en het hoogste niveau in meer dan twee jaar. De maandelijkse prijsstijging bedroeg 0,37%. In de eerste negen maanden van dit jaar kwam de inflatie uit op 5,74%.

De uitkomst bleef net onder de verwachting van analisten, die 6,33% hadden voorspeld. Toch ligt de inflatie ruim boven de doelstelling van 3% van de Colombiaanse centrale bank. Vooral voeding, onderwijs en huisvesting stuurden de cijfers omhoog. Aardappelen werden in een jaar tijd 78% duurder, rundvlees 14%.

De inflatie verschilt per stad. Medellín noteerde de hoogste jaarlijkse stijging met 7,04%, gevolgd door Armenia en Bucaramanga. Villavicencio had in september de grootste maandstijging, mede door een forse verhoging van de waterprijs.

Huishoudens met hogere inkomens kregen iets meer te maken met prijsstijgingen dan armere gezinnen. Voor hoge inkomens liep de jaarlijkse inflatie op naar 6,32%, voor arme huishoudens naar 6,14%.

Het cijfer komt op een gevoelig moment. Eind november beginnen de onderhandelingen over het minimumloon voor 2027. De inflatie is een van de belangrijkste maatstaven voor de looneis. Economen verwachten dat de inflatie eind dit jaar richting de 7% gaat. Werkgevers en vakbonden kunnen tot 9 oktober voorstellen indienen. Op 13 oktober volgt een nieuwe overleg ronde.

Het Colombiaanse proefprogramma voor luchtbesproeiing van cocagewassen met glufosinaat-ammonium blijft voorlopig opgeschort. Een rechter in Putumayo oordeelde dat nog onvoldoende is aangetoond dat het herbicide geen risico vormt voor de volksgezondheid, het milieu en lokale gemeenschappen.

De regering van president Abelardo De la Espriella wil met de proef onderzoeken of glufosinaat-ammonium 200 SL vanuit de lucht kan worden gebruikt tegen cocagewassen. Het programma zou maximaal zeven dagen duren en betrekking hebben op maximaal 1.000 hectare. De politie zou daarvoor twee AT-802-vliegtuigen inzetten.

De regering heeft beroep ingesteld tegen de rechterlijke beslissing. De zaak ligt nu bij het Administratieve Tribunaal van Putumayo, dat de schorsing kan bevestigen of opheffen. Volgens recente berichtgeving blijft de uitvoering afhankelijk van het aantonen van alle vereiste constitutionele, juridische, milieutechnische, gezondheidskundige en participatieve voorwaarden.

Daarnaast heeft het Nationaal Gezondheidsinstituut, INS, nog geen voorafgaand advies uitgebracht over de mogelijke gevolgen van het middel voor de bevolking. Het instituut zegt eerst over voldoende technische en wetenschappelijke informatie te moeten beschikken om de risico’s te kunnen beoordelen. De Nationale Milieuvergunningsautoriteit, ANLA, behandelt ondertussen nog de benodigde vergunningen.

Het proefplan werd in augustus goedgekeurd door de Nationale Raad voor Verdovende Middelen. Beschermde natuurgebieden, collectieve territoria en gebieden met Afro-Colombiaanse gemeenschappen zijn uitgesloten. De regering wil met de proef niet alleen de doeltreffendheid van het herbicide beoordelen, maar ook de mogelijke verspreiding van het middel buiten de besproeide zones en de gevolgen voor mens en milieu.

De la Espriella heeft de hervatting van luchtbesproeiing tot een speerpunt van zijn drugsbeleid gemaakt. Volgens een rapport van Colombia en de Verenigde Naties was in 2024 ongeveer 261.000 hectare met coca beplant, een stijging van 3,5 procent ten opzichte van het jaar ervoor.

Als de proef doorgaat en positieve resultaten oplevert, wil de regering de methode uitbreiden naar gebieden als Nariño, Cauca en Catatumbo. Zolang de juridische en technische obstakels niet zijn opgelost, blijft de uitvoering echter onzeker.