Colombia heeft Peru beschuldigd van het zich toe-eigenen van het eiland Santa Rosa in de rivier de Amazone, een betwiste gebiedsformatie aan de drie landenpunt van Colombia, Peru en Brazilië. President Gustavo Petro stelt dat Peru het territorium onterecht claimt en daarmee het verdrag van Rio de Janeiro uit 1934 overtreedt. De zaak kwam tot een hoogtepunt nadat Peru op 3 juli 2025 een wet uitvaardigde waarin Santa Rosa tot district werd uitgeroepen in de provincie Mariscal Ramón Castilla, regio Loreto. Petro waarschuwde dat deze stap de commerciële vitaliteit van Colombia’s Amazonehavenstad Leticia kan ondermijnen en heeft extra aandacht op het conflict gevestigd door de herdenkingen van de Slag bij Boyacá naar Leticia te verplaatsen.

De Colombiaanse regering bekritiseert de “unilaterale” actie van Peru. Santa Rosa ontstond na de grensverdragen uit 1922 en 1929. Colombia pleit ervoor dat nieuwe eilanden die zich sindsdien hebben gevormd in het grensgebied van de Amazone, door beide landen gezamenlijk moeten worden toegewezen. Volgens Colombia is de status van Santa Rosa nog niet formeel aan een land toegekend, aangezien deze formatie na de meest recente officiële grenzen is ontstaan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken stelde daarom voor om een bilaterale commissie te heractiveren die dergelijke vraagstukken gezamenlijk moet oplossen.

Peru wijst de beschuldigingen af en stelt dat het eiland altijd Peruaans grondgebied is geweest. De Peruaanse autoriteiten onderstrepen dat de grenzen duidelijk zijn vastgelegd en dat deze claim overeenkomt met de bestaande internationale verdragen, waaronder het verdrag van Salomón-Lozano (1922), het Protocool van Rio de Janeiro (1934) en de officiële cartografie. Voor de Peruaanse regering en lokale autoriteiten is de oprichting van het district bedoeld om de staat aanwezig te maken in een kwetsbaar grensgebied, openbare diensten te verbeteren en de nationale soevereiniteit te versterken.

De situatie zorgde voor diplomatieke spanningen tussen beide landen, waarbij de dialoog tijdelijk werd opgeschort nadat de Peruaanse wet werd aangenomen. In het verleden escaleerden soortgelijke geschillen slechts kortstondig. De regio is gevoelig doordat zij in de jaren 1930 het toneel was van het enige gewapende conflict tussen beide landen, de zogenoemde ‘conflicto de Leticia’, een gebeurtenis die tot op de dag van vandaag de onderliggende spanningen zichtbaar maakt.

De toegenomen spanningen rond Santa Rosa maken duidelijk dat grenskwesties in het Amazonegebied actueel blijven door geografische veranderingen van de rivier en evoluerende lokale belangen. Beide landen dringen aan op het naleven van diplomatieke mechanismen om niet opnieuw in een hevige crisis te belanden. Of er via overleg een duurzaam akkoord wordt bereikt, hangt af van de wil tot samenwerking en respect voor bestaande verdragen aan beide zijden.