De Colombiaanse president Gustavo Petro heeft internationale vredesbesprekingen opgestart met het Clan del Golfo, het machtigste drugskartel van het land en ’s werelds grootste exporteur van cocaïne. Petro rechtvaardigt deze stap door te stellen dat onderhandelingen met deze groep net zo legitiem zijn als eerdere besprekingen met paramilitairen tijdens het presidentschap van Álvaro Uribe. Hij benadrukt dat beide processen belangrijk zijn om drugshandel te ontmantelen en recht, waarheid en herstel te brengen, doelen die volgens hem destijds niet werden bereikt onder Uribe.

De gesprekken vinden buiten Colombia plaats. Petro kondigde ze persoonlijk aan tijdens een publieke bijeenkomst in Córdoba. Het Clan del Golfo, dat zichzelf de “Gaitanistische Beweging van Colombia” noemt, stelt als voorwaarde dat het als politieke organisatie wordt erkend en eist een speciaal juridisch statuut. De organisatie bestaat uit circa 7.500 leden en ontstond uit voormalige extreemrechtse milities. Ze vormt een van de grootste veiligheidsuitdagingen voor de regering-Petro.

Volgens Petro is het uiteindelijke doel van de onderhandelingen om de financiële structuren te doorbreken die het geweld in Colombia aanwakkeren. Hij pleit ervoor om naast guerrillagroeperingen ook paramilitairen en criminele kartels op te nemen in een zogenaamde “wet van afsluiting van het conflict”, die via het beleid “Paz Total” (Totale Vrede) wettelijk kan worden verankerd. Dit wetsvoorstel biedt criminele organisaties, in ruil voor ontwapening, mogelijkheden tot strafvermindering en bescherming tegen uitlevering.

Colombia kent momenteel een historisch hoog aantal drugplantages, met ruim 253.000 hectare cocateelt in 2023. Sinds zijn aantreden in 2022 probeert Petro verschillende gewapende groeperingen te bewegen tot ontwapening, echter met wisselend succes. Het proces is omstreden, mede omdat het Clan del Golfo politiek erkend wil worden in plaats van als criminele organisatie en hervatten geweld en concurrentie tussen groeperingen recent zijn toegenomen.

De Verenigde Staten, die onder het presidentschap van Trump het Clan del Golfo als terroristische organisatie hebben bestempeld, herzien in september de financiële steun aan Colombia in de strijd tegen drugs, wat de druk verhoogt op het succes van de vredesbesprekingen.