Colombia sloot 2025 af met een alarmerende stijging van het aantal mensen dat door geweld werd verdreven. Volgens cijfers van de mensenrechtenorganisatie CODHES raakten 90.741 personen ontheemd in 131 massale of meervoudige gebeurtenissen in 71 gemeenten, verspreid over 14 departementen. Dat is 54,5% meer dan in 2024 en 34% meer dan in 2023.

De ernstigste situatie deed zich voor in de regio Catatumbo, in het departement Norte de Santander, waar gevechten tussen het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN) en FARC-dissidenten tot bijna 60.000 ontheemden leidden. Alleen in de gemeenten Teorama en Tibú ging het om bijna 50.000 mensen. De strategische ligging aan de grens met Venezuela, cruciaal voor drugshandel en illegale smokkel, blijft een brandpunt van conflict en onveiligheid.

Ook in de departementen Nariño, Cauca, Antioquia, Bolívar en Chocó werden duizenden inwoners gedwongen te vluchten. Deze gebieden delen een patroon van gewelddadige strijd om controle over routes voor de drugshandel richting de Stille Oceaan en de Caribische Zee.

CODHES schrijft 70% van de ontheemding toe aan het ELN, gevolgd door niet-geïdentificeerde gewapende groepen (18,4%), FARC-dissidenten (6,1%) en het Clan del Golfo (5,5%). Volgens de organisatie weerspiegelen deze cijfers de aanhoudende fragmentatie van het gewapende conflict en de zwakke aanwezigheid van de staat in rurale gebieden.

Ondanks waarschuwingssystemen en institutionele toezeggingen blijven veel gemeenschappen zonder effectieve bescherming. Sommige gezinnen zijn herhaaldelijk ontheemd geraakt. CODHES waarschuwt dat het land te maken heeft met een verergerende humanitaire crisis die niet langer met noodhulp alleen kan worden aangepakt, maar structurele oplossingen vereist op het vlak van veiligheid, ontwikkeling en overheidsaanwezigheid.