De eerste internationale klimaattop volledig gericht op het uitfaseren van fossiele brandstoffen is woensdag in het Colombiaanse Santa Marta afgesloten zonder bindende afspraken, maar met brede steun voor verdere samenwerking. De bijeenkomst werd door deelnemers omschreven als opvallend constructief en hoopgevend.

Aan de tweedaagse conferentie namen vertegenwoordigers van 57 landen deel, samen met wetenschappers, maatschappelijke organisaties en inheemse groepen. Opvallend was de afwezigheid van grote fossiele producenten, wat volgens betrokkenen bijdroeg aan een minder gepolariseerd debat.

Landen spraken af om door te werken aan nationale plannen voor het afbouwen van olie, kolen en gas. Daarbij zal een nieuw internationaal panel van wetenschappers ondersteuning bieden. Ook staan thema’s als fossielvrije handel en economische afhankelijkheid van fossiele energie hoog op de agenda voor vervolgoverleggen.

Een gezamenlijk standpunt over een internationaal verdrag tegen fossiele brandstoffen bleef echter uit. Dat leidde tot kritiek van onder meer klimaatrechtsexperts, die stellen dat uiteindelijk bindende afspraken nodig zijn om de energietransitie te versnellen.

De conferentie is een initiatief van Colombia en Nederland en kwam voort uit frustratie over de trage voortgang binnen VN-klimaatonderhandelingen. Daar bleek het jarenlang lastig om fossiele brandstoffen expliciet te benoemen in afspraken.

Toch overheerst optimisme. De Colombiaanse klimaatminister Irene Vélez-Torres noemde het haar eerste multilaterale bijeenkomst zonder frustratie. Ook andere deelnemers benadrukten dat het samenbrengen van landen rond het concrete doel van fossiele afbouw een belangrijke stap is.

De volgende editie van de top vindt plaats in Tuvalu, een eilandstaat die sterk wordt bedreigd door klimaatverandering, in samenwerking met Ierland.